چکیده فارسی: قرآن کریم در آیه 29 حج، به حاجیان چنین دستور داده است: «ثُمَّ لْ یَقْ ضُوا تَفَثَهُمْ وَ لْ یُوفُوا نُذُورَهُمْ وَ لْ یَطَّوَّفُوا بِالْ بَیْ تِ الْ عَتیق». در چیستی معنای «قضای تفث» نظرهای مختلفی از سوی مفسران إرائه شده است. این مقاله بر آن است تا به روش توصیفی تحلیلی معنای «قضای تفث» را در آیه مزبور بررسی و تحلیل نماید و مشخص سازد که دیدگاه مفسران و واژه شناسان تا چه میزان مبتنی بر معناکاوی دقیق در واژه «تفث» است و با بررسی روایات تفسیری و تأویلی، منظور تفسیر آیه و تأویل آن و تأویل های نقل شده در روایات را مبنی بر «قضای تفث» به معنای گرفتن ناخن، چیدن موی و. . . و نیز دیدار إمام در حج، را تبیین کند. بررسی ها نشان از آن دارد که معنا نمودن قضای تفث به إزاله آلودگی دقیق نیست و معنای باطنی دیدار إمام، مبتنی بر گونه ای از تأویل است.
چکیده عربی: فی الآیة 29 من سورة الحج، یأمر القرآن الکریم الحجّاج بما یلی: «ثُمَّ لْ یَقْ ضُوا تَفَثَهُمْ ولْ یُوفُوا نُذُورَهُمْ ولْ یَطَّوَّفُوا بِالْ بَیْ تِ الْ عَتیق». وقد طرح المفسرون آراء مختلفة فی معنى «قضاء التفث». یعتمد هذا البحث الاسلوب الوصفی والتحلیلی لبیان معنى «قضاء التفث» فی الآیة السابقة ویکشف الى أی مدى ً یتطابق رأی المفسرین وعلماء اللغة مع المعنى الدقیق لکلمة التفث. کما یأتی من خلال تقصی الروایات التفسیریة والتأویلیة، الى استجلاء المراد من تفسیر الآیة وتأویلها والتأویلات المنقولة فی الروایات الدالة على أن «قضاء التفث» یعنی قصّ الأظافر، وتقصیر الشعر، وما شابه ذلک. وکذلک لقاء الامام فی الحج. یتضح من خلال تقصی معنى قضاء التفث أن حمله على معنى ازالة الخبث والقذارة لا یتصف بالدقة، کما أن حمله على المعنى الباطنی للقاء الامام، مبنی على نوع من التأویل.